[VIETKINGS-TOP XUÂN 2024] TOP làng nghề truyền thống rộn rã đón xuân (P.9): Làng bánh chưng Tranh Khúc (Hà Nội) – Làng nghề đỏ lửa đón xuân sang

09-02-2024

(kyluc.vn-topplus.vn) Những ngày cuối năm bận rộn trong nhịp sống hối hả, tất bật, tạm gác lại cuộc sống bộn bề, người dân trở về với cội nguồn, quê hương để vui Xuân đón Tết bên mâm cơm gia đình. Theo đó những chiếc bánh chưng, những đòn bánh tét luôn có trên bàn thờ gia tiên để dâng cúng lên ông bà tổ tiên, đây là nét đẹp văn hóa truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Việt Nam từ bao đời nay.

 

Từ xa xưa, bánh chưng không chỉ là món ăn mà còn là nét văn hoá lâu đời của người Việt mỗi dịp Tết đến. Những giá trị quý giá đó đã được người dân làng Tranh Khúc gìn giữ bao đời, đến nay vẫn luôn được duy trì và phát triển. Mỗi dịp Tết đến, người già, trẻ nhỏ trong làng đều hối hả gói bánh chưng. Những làn khói nghi ngút bốc lên từ nồi luộc bánh chưng, cùng mùi hương của lá dong, gạo nếp. Cứ như thế, năm nào cũng vậy, Tết luôn “gõ cửa” làng Tranh Khúc sớm hơn so với những nơi khác.

 

 

Trải qua bao đời, người Tranh Khúc vẫn luôn gìn giữ được nghề cha ông truyền lại, sống được bằng nghề, để thương hiệu "Bánh chưng Tranh Khúc" luôn nức tiếng gần xa, đặc biệt mỗi độ Tết đến, Xuân về khi nhà nhà đều muốn có cặp bánh chưng Tranh Khúc thơm ngon mang đậm nét văn hóa dân tộc Việt dâng lên bàn thờ tổ tiên cũng như làm món quá quý cho người thân, bạn bè nơi xa. 

 

 

Nhắc đến bánh chưng Tranh Khúc, là nhắc đến những chiếc bánh được gói tay vuông vắn, sắc nét. Bánh chưng nơi đây có lớp vỏ bánh là lớp gạo nếp cái hoa vàng hạt đều chằn chặn, thơm dẻo quyện hương lá dong ánh lên màu xanh tươi mát. Lớp nhân đỗ vàng ngậy quyện với mỡ tan ra từ khẩu thịt ba chỉ tươi rói, qua 10-12 tiếng ninh rền trên lửa đã thành một thứ thịt mềm mại, hấp dẫn từ mùi thơm đến hương vị. Và điều làm nên chiếc bánh chưng Tranh Khúc nổi tiếng, đó chính là, bánh chưng phải được luộc bằng nguồn nước giếng của làng. Chỉ cần luộc sang nguồn nước khác, bánh đã mất đi phần nào hương vị. Với vị ngon đặc trưng, bánh chưng Tranh Khúc đã có mặt trong những mâm cỗ Tết truyền thống dâng lên tổ tiên, đất trời với mong muốn được đủ đầy của hàng vạn gia đình khi năm mới đến.

 

 

Lá dong để gói bánh chưng Tranh Khúc phải là loại lá tẻ, bản to, màu xanh mướt, không bị sâu, rách. Lá thường được chuyển về từ vựa lá nổi tiếng Tràng Cát. Nếu lá chưa đẹp, chưa đủ thì phải đặt mua tận Nghệ An, Hà Tĩnh từ trước vài tháng. Gạo gói phải là loại ngon nhất, gạo nếp cái hoa vàng nếu không cũng phải là loại gạo nhung mua từ Hải Hậu, Nam Định.Thịt được lựa chọn là loại thịt sấn, nửa nạc nửa mỡ, ướp gia vị kĩ càng vừa đủ. Lá dong đẹp, gạo ngon, nhân bánh được ướp gia vị vừa đủ, tay người gói khéo thì bánh chưng ra lò mới xanh đẹp, dẻo bánh và ăn Tết mới không bị ngấy. Chiếc bánh chưng vừa đủ thịt, gạo vừa đủ mới không bị ngấy. Rồi công đoạn gói, nếu không chặt tay, bánh sẽ không vuông vức, đẹp mắt. Kể cả khâu luộc bánh cũng rất quan trọng, khi luộc chèn bánh không chặt, bánh sẽ không chín được, hoặc nhân bánh sẽ bị sống. Mỗi chiếc bánh đều phải tỉ mỉ, kĩ càng.

 

 

Khắp các con ngõ thơm mùi bánh, Tết có lẽ đến sớm hơn với người dân ở đây. Ai cũng hân hoan trong niềm vui công việc và gửi vào những chiếc bánh ước mơ về một cái Tết ấm no, hạnh phúc.

 

 


Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)