Lễ hội diễn ra trong 5 ngày thu hút đông đảo nhiều cá nhân đến tham gia 

Các nghi lễ và hoạt động nổi bật trong  Lễ hội vật đuổi giải Đình Vĩnh Mộ 

Lễ hội được dân làng Vĩnh Mộ bàn bạc, chuẩn bị cẩn trọng, khắt khe chọn chủ tế, đồ thờ, chúc văn, quan viên, đội chân cờ, chân kiệu, lão đô, và trình diễn rất nghi thức. Trước đó, ngày mùng 6 Giêng cả dân cùng nhau quét dọn đường làng sạch sẽ, phát quang cây cành hàng rào. Vào ngày diễn ra lễ vật đầu tiên, Chủ tế sẽ đọc chúc văn ca ngợi công đức Thành Hoàng làng và thể hiện ước muốn của nhân dân, cầu mong Đức Thánh phù hộ quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh. Còn các lão đô sẽ ôn luyện cho các đô vật trẻ cách thủ thế, di chuyển, né đòn…

Sau khi rước kiệu ra đình, và nghi lễ cúng Thành Hoàng làng Nguyễn Kỳ xin phép mở Lễ hội, rồi trống vào sới mở màn “Keo vật thờ” bái Tổ - hai lão đô có những miếng vật đẹp sẽ trình diễn (vờn nhau, không phân thắng - thua) trong tiếng hò reo cổ vũ huyên náo.

Sau khi làm lễ tế Thành hoàng làng theo nghi thức truyền thống tại đình, hai đô vật cao tuổi trong làng đã thi đấu trình làng mở đầu cho lễ hội

Hội vật chia làm 5 giai đoạn:

Một là Vật thờ (hay còn gọi là vật trình thánh): Dân làng cử ra 2 đô vật lão thành, có nhiều thành tích trong thi đấu, có miếng vật hay ra vật trình thánh. Hai là Vật hội đồng (hay còn gọi là vật trình làng): Đây là vật tập thể, dân làng cử 3 đôi hoặc 5 đôi cùng vào sới vật, vật với nhau hết tốp này đến tốp khác, cho đến khi các đô vật đã được trình làng. Vật hội đồng cũng không vật thắng hay thua, chỉ vờn nhau thăm dò là chính.

Ba là Vật giải: Các đô vật được sắp xếp theo độ tuổi và thứ hạng cân để vào sới vật thi đấu vật trực tiếp, thắng ở lại, thua ra để tìm ra đô vật nhất giải.

Bốn là Vật đổ giải: Người được giải nhất, chưa lấy giải mà trèo lên vuốt tay vào giải, rồi quay xuống ngồi xếp chân bằng tròn ở giữa sới vật, mặt hướng về phía trước ý thách đố, xem có đô vật nào còn dám vào vật nữa không. Người nào vào vật đổ giải thì sẽ bước lên chỗ treo giải, vuốt tay vào giải, rồi bước xuống sới bắt tay người thách đấu, nếu vật thắng người giữ giải, thì người giữ giải xin nhường lại vật đổ giải.

“Lễ hội vật đuổi giải Đình Vĩnh Mộ” thu hút cả các đô vật là nữ giới tham gia

Cuối cùng là Đuổi giải, đây cũng là phần đặc sắc nhất của lễ hội Vật làng Vĩnh Mộ. Người thắng cuộc trèo lên cột cờ, giật lấy giải, rồi cùng cả đoàn đô vật, cắm đầu, cắm cổ chạy về phương bắc ra khỏi làng, không được ngoái đầu lại, dân làng cầm gậy gộc giáo mác, nổi trống, chiêng, thanh la hò reo đuổi theo sau (ngầm ý đuổi giặc phương bắc ra khỏi làng), đến khi nào đô vật phải nhảy xuống nước thì làng mới thôi đuổi (lệ này ngầm ý ca ngợi chiến thắng Sơn Tinh trước Thủy tinh -  đuổi thủy tặc xuống nước).

Nét đặc sắc của Lễ hội vật đuổi giải Đình Vĩnh Mộ so với các hội vật khác trên cả nước là có thêm tục đuổi giải. Người thắng cuộc đoạt được giải rồi chạy ra khỏi làng, đằng sau là dân làng đuổi theo. Người đoạt giải chạy ra khỏi làng và nhảy xuống nước thì dân làng mới không đuổi nữa. Đuổi giải xong là kết thúc hội vật

Lễ hội cũng là nét tri ân sâu sắc các bậc tiền nhân từ thuở dựng nước và tiến trình giữ nước. Dân làng Vĩnh Mộ vui mừng, tự hào khi “Vật đuổi giải” được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày đầu Xuân mới Ất Tỵ 2025 (Số 3985/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024).

Có thể nói, lễ hội vật đuổi giải Đình Vĩnh Mộ là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của truyền thống văn hóa vùng trung du Bắc Bộ. Sự độc đáo của lễ hội không chỉ ở lối thi đấu cuốn hút mà còn ở giá trị nhân văn sâu sắc, tôn vinh tinh thần khỏe khoắn, công bằng và nghĩa khí. Chính điều đó đã khiến lễ hội trở thành niềm tự hào, góp phần khẳng định bản sắc văn hóa riêng có của Phú Thọ trong dòng chảy văn hóa dân tộc.