Chiều ngày 18/8/2025, tại TP. Hà Nội, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã chính thức công bố xác lập Kỷ lục Việt Nam đến họa sĩ Bùi Văn Toản với nội dung: “Sáng trong ngọc kính” – Triển lãm tranh chân dung các vị lãnh tụ của đất nước qua các thời kỳ bằng nghệ thuật chạm kính đầu tiên tại Việt Nam.

Đây không chỉ là sự tôn vinh dành cho một tài năng nghệ thuật đặc biệt, mà còn là minh chứng cho hành trình gần bốn mươi năm miệt mài sáng tạo của ông, góp phần đưa nghệ thuật chạm kính Việt Nam vươn tầm và khẳng định giá trị trong đời sống văn hóa, tinh thần dân tộc.

Toàn cảnh buổi lễ. (Ảnh:VietKings)

Đại diện Ban lãnh đạo Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) tại buổi lễ. (Ảnh: VietKings)

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc - Phó Viện trưởng Viện Kỷ lục Việt Nam, Tổng thư ký Tổ chức Kỷ lục Việt Nam phát biểu và đại diện công bố Quyết định xác lập Kỷ lục Việt Nam. (Ảnh: VietKings)

Tiến sĩ Ngô Quang Xuân – Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Liên hiệp quốc, Thành viên Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam và bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc trao bằng kỷ lục đến tân Kỷ lục gia Bùi Văn Toản. (Ảnh: VietKings)

Tại buổi lễ, Kỷ lục gia Bùi Văn Toản chia sẻ: "Triển lãm 'Sáng trong ngọc kính' là một hoạt động đặc biệt nhằm thành kính tri ân những bậc lãnh tụ có công với Tổ quốc, đã diễn ra thành công tốt đẹp và nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt của đông đảo quần chúng nhân dân. Triển lãm cũng mong muốn truyền tải thông điệp tích cực, thể hiện lòng tự hào dân tộc, tuyên truyền, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn. 'Sáng trong ngọc kính' không chỉ là chủ đề triển lãm mà còn là phẩm chất sáng ngời như ngàn vì sao lấp lánh tạo nên chân dung Hồ Chủ tịch cùng các học trò xuất sắc của Người."

Tân Kỷ lục gia Bùi Văn Toản phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: VietKings)

Các Đại biểu cùng khách mời cùng chụp ảnh lưu niệm sau buổi lễ. Ảnh(VietKings)

“SÁNG TRONG NGỌC KÍNH” – TRIỂN LÃM TRANH CHÂN DUNG CÁC VỊ LÃNH TỤ CỦA ĐẤT NƯỚC QUA CÁC THỜI KỲ BẰNG NGHỆ THUẬT CHẠM KÍNH

Trước đó, từ ngày 05/4 đến ngày 20/4/2025, tại Trung tâm thông tin Văn hoá Hồ Gươm, họa sĩ Bùi Văn Toản đã giới thiệu triển lãm “Sáng trong ngọc kính”, trưng bày 8 tác phẩm chân dung đặc biệt: Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các vị Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ từ năm 1945 đến nay, được thể hiện dưới bàn tay khéo léo của họa sĩ bằng nghệ thuật chạm kính. Đây là hoạt động văn hóa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch), hướng đến kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) và 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2025).

08 tác phẩm chạm kính chân dung các vị lãnh tụ đất nước qua các thời kỳ trong triển lãm “Sáng trong ngọc kính”.

Đây là triển lãm chân dung các vị lãnh tụ của đất nước qua các thời kỳ bằng nghệ thuật chạm kính đầu tiên tại Việt Nam, được thực hiện hoàn toàn thủ công trên loại kính đặc biệt. Trong đó, bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh có kích thước lớn nhất (1m x 1,5m), các tác phẩm còn lại đều có kích thước 1m x1m. Thông qua chất liệu vô cùng bình dị và gần gũi, họa sỹ Bùi Văn Toản đã tạo nên những bức tranh nghệ thuật trong sáng như phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng.

Chia sẻ về tên gọi triển lãm, hoạ sỹ Bùi Văn Toả cho biết: "Thủy tinh được tôi luyện qua lửa tạo ra sản phẩm kính “sáng trong” và bền bỉ cùng thời gian. Sự tác động có chủ đích sẽ làm cho nứt vỡ kính, xuất hiện nhiều những viên “ngọc kính” lung linh, lấp lánh muôn màu, góp phần tạo nên những tác phẩm vô cùng đặc biệt về chân dung những nhân vật huyền thoại”. 

Tác phẩm chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh

Theo chia sẻ của họa sĩ, để tạo ra bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã mất nhiều tháng làm việc liên tục, trong đó giai đoạn hoàn thiện ánh sáng và biểu cảm gương mặt là khó khăn nhất. Dưới ánh đèn chiếu, từng vết rạn tỏa sáng lấp lánh, tựa như những viên “ngọc kính”, khiến bức tranh vừa uy nghiêm, nhưng lại vừa gần gũi, mộc mạc.

Toàn bộ hình ảnh được tạo nên từ hàng vạn cú gõ đục tỉ mỉ, tạo hiệu ứng điểm sáng - tối, làm nổi bật từng đường nét thần thái của Bác với đôi mắt hiền từ nhưng cương nghị, gương mặt sáng và đậm chiều sâu. Sự tác động có chủ đích tạo ra những tác phẩm vô cùng đặc biệt, tại vị trí nứt vỡ sẽ có hiệu ứng khúc xạ ánh sáng và phát ra ánh ngọc. Những tấm kính tưởng chừng mong manh dễ vỡ nhưng sau hàng triệu lực tác động xuất hiện hàng triệu ánh kim, chúng hợp lại thành hình ảnh của một vĩ nhân - Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tác phẩm chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Bức chân dung khắc họa vị Tổng Tư lệnh huyền thoại của Quân đội Nhân dân Việt Nam, người đã đi vào lịch sử với những chiến thắng vang dội Điện Biên Phủ 1954, Đại thắng mùa Xuân 1975, góp phần quyết định cho nền độc lập, thống nhất đất nước. Trên nền kính đen, từng đường chạm tinh tế làm sáng lên thần thái mạnh mẽ, ý chí kiên cường và tấm lòng son sắt vì dân tộc. Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25/8/1911 tại Quảng Bình. Ông là một trong những học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị tướng đầu tiên và là Đại tướng duy nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam suốt 38 năm. Ông nổi tiếng thế giới với tài thao lược quân sự, được mệnh danh là “Napoleon Đỏ” và được nhiều học giả đánh giá là một trong những danh tướng kiệt xuất của thế kỷ XX.

Tác phẩm chân dung Tổng Bí thư Trường Chinh

Ông tên thật là Đặng Xuân Khu, sinh ngày 9/2/1907 tại Nam Định. Trường Chinh là Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam trong nhiều giai đoạn, có công lao to lớn trong sự nghiệp kháng chiến chống Pháp và công cuộc xây dựng đất nước. Ông là người đề xướng và đóng góp quan trọng vào đường lối Đổi mới năm 1986, mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử phát triển của Việt Nam. Trên nền kính đen, từng đường chạm tinh xảo hiện lên thần thái điềm tĩnh, trí tuệ và quyết đoán, biểu tượng của một nhà lý luận sắc bén và nhà chính trị kiên trung.

Tác phẩm chân dung Tổng Bí thư Lê Duẩn

Tổng Bí thư Lê Duẩn sinh ngày 7/4/1907 tại Quảng Trị. Ông là một trong những nhà lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước Việt Nam, giữ cương vị Tổng Bí thư từ năm 1960 đến 1986. Bức chân dung không chỉ tái hiện hình ảnh một nhà lãnh đạo kiên cường mà còn đầy trí tuệ, với ánh mắt xa xăm chất chứa tầm nhìn chiến lược. Từng nhát chạm khắc tỉ mỉ tạo nên thần thái nghiêm nghị nhưng cũng đầy nhân văn, phản chiếu chân dung một con người đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.

Tác phẩm chân dung Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh

Bức chân dung khắc kính thể hiện hình ảnh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, người được xem là “kiến trúc sư trưởng công cuộc Đổi mới”. Ông sinh tại Hưng Yên, tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ, từng nhiều lần bị giam cầm nhưng vẫn kiên trung với lý tưởng. Sau năm 1975, ông đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng và đến năm 1986 được bầu làm Tổng Bí thư. Với tinh thần “nói và làm”, Nguyễn Văn Linh đã khởi xướng đường lối Đổi mới, đưa đất nước vượt qua khủng hoảng, khơi mở thời kỳ phát triển mới, gắn liền với tư duy cởi mở và quyết đoán của ông.

Tác phẩm chân dung Tổng Bí thư Đỗ Mười

Bức chân dung trên chất liệu kính khắc họa hình ảnh Tổng Bí thư Đỗ Mười - Nhà lãnh đạo suốt đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng. Tác phẩm thể hiện gương mặt cương trực, ánh mắt kiên nghị nhưng vẫn toát lên sự giản dị, gần gũi, đúng với phong cách lãnh đạo gắn bó với nhân dân mà ông để lại dấu ấn sâu đậm. Những đường khắc tỉ mỉ, dứt khoát đã làm nổi bật thần thái quyết đoán, bản lĩnh của một vị Tổng Bí thư đã dẫn dắt đất nước trong giai đoạn quan trọng của công cuộc Đổi mới.

Tác phẩm chân dung Tổng bí thư Lê Khả Phiêu

Bức chân dung kính khắc họa ông với vẻ trầm tĩnh, đôi mắt sáng toát lên nghị lực và sự cương trực của một người lính từng đi qua hai cuộc kháng chiến. Các mảng sáng tối đan xen tạo chiều sâu, gợi lên hình ảnh một con người giản dị nhưng quyết đoán. Trong cuộc đời và sự nghiệp, Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu từng giữ nhiều trọng trách trong Quân đội Nhân dân Việt Nam, tham gia chiến đấu từ chiến dịch Điện Biên Phủ đến cuộc kháng chiến chống Mỹ. Trên cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (1997 – 2001), ông để lại dấu ấn với quyết tâm giữ vững kỷ luật Đảng, chỉnh đốn tổ chức và kiên định con đường phát triển của dân tộc. Tác phẩm vì thế không chỉ là một bức chân dung, mà còn là biểu tượng của sự tận trung và khí chất chính trực.

Tác phẩm chân dung Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (1944 - 2024), quê ở Đông Anh, Hà Nội, là nhà lãnh đạo để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân. Trên cương vị Tổng Bí thư từ năm 2011 đến 2024, ông kiên định với con đường phát triển đất nước, đặc biệt gắn liền với công cuộc chỉnh đốn Đảng và đấu tranh phòng chống tham nhũng, để lại hình ảnh một người đứng đầu liêm chính, giản dị và tận tụy. Bức chân dung chạm khắc trên kính được tạo nên vô cùng công phu, với hiệu ứng sáng tối làm nổi bật gương mặt hiền hòa mà cương nghị, vừa toát lên trí tuệ, vừa phản ánh tinh thần tận hiến của ông đối với Đảng, với dân tộc.

Tác phẩm chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng nghệ thuật chạm kính, kích thước 1m x 1,5m lớn nhất tại triển lãm.

Tên gọi “Sáng trong ngọc kính” do chính họa sĩ đặt ra, không chỉ gợi tả sự trong trẻo, lấp lánh của chất liệu kính mà còn hàm chứa thông điệp tôn vinh phẩm chất, đạo đức sáng ngời của các bậc lãnh tụ, người chiến sĩ cách mạng, những nhân vật đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc. 

Để hoàn thành mỗi bức chân dung chạm kính, họa sĩ Bùi Văn Toản phải trải qua một quy trình công phu và đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối. Trước tiên, ông lựa chọn loại kính đặc biệt có độ trong suốt và độ bền cao, sau đó lên phác thảo hình ảnh nhân vật bằng nét chì trên giấy. Khi bắt tay vào thực hiện, thay vì dùng cọ vẽ như hội họa truyền thống, ông sử dụng búa và các loại đục nhỏ để tạo ra những vết rạn có chủ đích trên mặt kính. Mỗi cú gõ đều được tính toán chính xác nhằm tạo nên đường nét, ánh sáng và sắc độ phù hợp, sao cho gương mặt hiện ra sống động, có thần thái.

Họa sĩ Bùi Văn Toản tại triển lãm “Sáng trong ngọc kính”

Điểm đặc biệt của kỹ thuật này là sự kết hợp giữa sức mạnh và sự tinh tế, chỉ cần một lực quá tay, tấm kính có thể vỡ nát, ngược lại, nếu lực chưa đủ, tác phẩm sẽ không hiện hình rõ ràng. Chính vì thế, mỗi bức tranh hoàn thiện là kết quả của hàng nghìn nhát gõ liên tục, vừa như một thử thách kỹ thuật, vừa như một hành trình thiền định đòi hỏi sự kiên nhẫn và tình yêu nghề.

Mỗi tác phẩm là cả một hành trình công phu, từ ý tưởng, bản phác thảo đến từng cú gõ đục tỉ mỉ trên kính đều là những kết tinh tâm huyết và tình yêu nghệ thuật của người họa sĩ.

Không chỉ thành công ở trong nước, họa sĩ Bùi Văn Toản còn mang nghệ thuật chạm kính Việt Nam ra thế giới. Gần đây, ông được mời tới quần đảo Murano, thủ phủ nghệ thuật thủy tinh của Italy và có 7 tác phẩm tham dự tại đây, đánh dấu sự hiện diện của nghệ thuật chạm kính Việt Nam trên bản đồ mỹ thuật quốc tế.

Một số tác phẩm chạm kính chân dung độc đáo khác của họa sĩ Bùi Văn Toản.

Thông qua triển lãm “Sáng trong ngọc kính”, họa sĩ Bùi Văn Toản không chỉ giới thiệu một phong cách nghệ thuật độc đáo mà còn gửi gắm thông điệp thiêng liêng tới thế hệ trẻ là “Chúng ta đang được sống trong hòa bình và hạnh phúc hôm nay, hãy luôn nêu cao truyền thống uống nước nhớ nguồn, không bao giờ quên ơn các bậc tiền nhân dựng nước và giữ nước”. 

Việc công nhận Kỷ lục Việt Nam diễn ra trong không khí hào hùng khi cả nước đang hướng về kỷ niệm 80 năm ngày Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025), Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945-02/9/2025) càng khiến người xem bồi hồi xúc động. Các tác phẩm độc đáo này đã góp phần nhắc nhớ rằng mỗi tác phẩm nghệ thuật không chỉ để chiêm ngưỡng mà còn một khúc ca về lòng yêu nước, về trách nhiệm gìn giữ nền độc lập và tiếp nối khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hùng cường.