Top 100 Đặc Sản Quà Tặng Việt Nam 2020 – 2021 (P.5): Bánh Đa Kế (Bắc Giang)

09-02-2021

Nói đến món bánh đa nướng thơm ngon có tiếng ở miền Bắc thì không có món nào khác ngoài bánh đa kế Bắc Giang. Những chiếc bánh đa tròn trĩnh, giòn tan với hương vị bùi lạ từ lâu đã trở thành món ăn đặc sản nơi đây.

 

 

Món bánh đa kế ở Bắc Giang tuy là món ăn dân dã nhưng lại được mệnh danh là thức bánh "gây nghiện" ngay từ lần thử đầu tiên. Người dân Bắc Giang không ai bỏ sót món bánh này khi giới thiệu ẩm thực địa phương đến với du khách, cũng không quên căn dặn họ mang về làm quà cho những người thân yêu.

 

 

Khi đi đến địa phận tỉnh Bắc Giang, những ai đi ngang qua khu vực quốc lộ 1 ở xã Dĩnh Kế hẳn sẽ rất bất ngờ với hình ảnh những hàng dài bánh đa được phơi nắng hai bên ven đường. Đây là món ăn đặc sản rất nổi tiếng và là niềm tự hào bao đời nay của người dân nơi đây.

 

Xã Dĩnh Kế của thành phố Bắc Giang có tổng cộng là 11 thôn nhưng có đến hơn một nửa số thôn làm bánh đa. Người dân ở Dĩnh Kế làm bánh đa quanh năm và đặc biệt thời điểm nhộn nhịp nhất là những lúc nông nhàn, khi vụ mùa qua đi hoặc cận Tết.

 

 

Trong đó bánh đa của ngôi làng cổ có tên gọi là làng Kế nổi tiếng hơn cả bởi hương vị độc đáo và thơm ngon không giống với bất cứ nơi đâu, nên tên gọi bánh đa Kế cũng xuất phát từ tên ngôi làng này.

Những chiếc bánh đa dân dã có được là bao công phu nhọc nhằn của người thợ bánh, chúng đòi hỏi người thợ phải có đôi bàn tay khéo léo cũng như sự tỉ mỉ, công phu trong từng giai đoạn. 

 

 

Nguyên liệu chính để làm bánh đa kế đậm đà hương vị quê hương là gạo, người dân phải chọn lựa loại gạo ngon đem đi ngâm nước. Đến khi hạt gạo căng mọng thì mang đi xay nhuyễn tạo thành thứ bột vừa mịn màng, vừa trắng muốt như bông. Ngoài gạo ngon thì người ta còn sử dụng thêm các nguyên liệu khác để tạo độ béo bùi cho bánh là mè đen, mè trắng và đậu phộng. 

 

 

Theo kinh nghiệm của những người làm nghề lâu năm nơi đây, để có được những chiếc bánh đa kế thơm ngon hảo hạng thì khâu quan trọng nhất chính là tráng bánh. So với nhiều nơi khác, bánh đa kế được tráng với nhiều bước cầu kỳ và khác biệt. Bánh được tráng trên nồi hơi và làm hoàn toàn thủ công, khi tráng người thợ cần nhẹ tay và phải trãi bột gạo thật phẳng, thật đều thì những chiếc bánh ra lò mới đẹp và không bị rách. 

Đặc biệt, loại bánh đa kế này người ta không chỉ tráng một lần, khi lớp đầu tiên vẫn còn hơi ướt, lớp bột gạo thứ 2 sẽ được tráng lên. Khi bánh đã chín thì khéo léo dùng một ống nứa to và dài, luồn dưới lớp bánh tráng sao cho bánh quấn quanh ống rồi lấy ra khỏi nồi hơi và trải đều trên phên.

Khi rắc thêm mè và đậu phộng đã giã dập lên mặt bánh, người ta sẽ rắc tập trung trên một mặt và trải đều ra xung quanh chứ không rắc hai mặt.

 

 

Tráng bánh xong thì công đoạn phơi bánh cũng rất kỳ công, bánh đa sẽ được phơi hai lần cho thật khô kiệt. Thời điểm chọn nắng phơi bánh cũng quan trọng, nắng vừa phải không quá nhạt cũng không được quá gay gắt. Lúc gỡ bánh tráng trên phên để đảo ngược mặt còn lại cũng phải thật nhẹ nhàng, để phơi tiếp đến khi bánh giòn tan và ngon hơn. Khi bánh đã khô hẳn người dân sẽ thu vào cất trong những chiếc túi ni lông trong suốt để tránh bị ẩm mốc cũng như tiện quan sát sản phẩm.

 

 

 

Trước khi được mang bán thì người ta sẽ thực hiện tiếp một công đoạn cuối cùng đó là nướng bánh, ở Dĩnh Kế bánh đa được quạt bằng than hoa và khâu nướng bánh này quyết định hình dạng cuối cùng của nó.

Khi nướng người ta một tay cầm chiếc bánh, một tay cầm quạt nan đem quạt liên tục và đều tay, bánh được lật qua lật lại thật nhanh và đều cho đến khi có màu vàng ruộm và hương thơm lan tỏa. Trong quá trình nướng, nếu thấy bánh bị vênh thì có thể uốn lại cho bánh thật đều và đẹp. 

 

 

Bánh đa kế Bắc Giang có hương vị rất đặc biệt, mùi hương thơm lừng hấp dẫn, khi ăn thực khách sẽ cảm nhận được vị béo ngon của vừng và đậu phộng, vị ngọt thanh của gạo ngon, vị đậm đà của muối và đặc biệt là cái giòn tan trên từng miếng bánh cực kỳ hấp dẫn khiến cho ai cũng muốn ăn mãi không dừng. 

 

 

Thưởng thức bánh đa Kế Bắc Giang không chỉ đơn thuần là ăn một món đặc sản thông thường mà đó là thưởng thức một thứ ẩm thực truyền thống tinh hoa, gợi nhớ về hình ảnh những phiên chợ quê của vùng trung du và gợi nhắc về cả một thời tuổi thơ nghèo khó nhưng tràn đầy niềm vui với món ăn dân dã này.

 

Tổng hợp, nguồn ảnh: Internet

 

 

TOP 5 ĐỊA ĐẠOvietnam values
TOP 5 ĐỊA ĐẠOvietnam values