Chiêm ngưỡng vẻ đẹp 12 di sản kiến trúc Việt Nam trong tranh 'Sợi Mắc Sợi Mành'

25-11-2021

Bộ sưu tập di sản kiến trúc Việt Nam gồm 12 bức tranh lấy cảm hứng từ nét đẹp kiến trúc văn hóa Việt Nam, sau đó tái hiện lại nó trong không gian siêu thực.

 

Mỗi một công trình của Việt Nam được xây dựng lên đều mang trong mình những câu chuyện dân gian thú vị. Dự án chính là xuất phát từ những câu chuyện này để vẽ lên 12 bức tranh di sản kiến trúc Việt Nam, bộc lộ bằng hình ảnh trời, mây, sông, biển… Thông qua đó kể cho thế hệ mai sau về vẻ đẹp muôn màu muôn vẻ của quê hương Việt Nam và ý tưởng xây dựng tuyệt vời của người xưa. 


1. Hoàng: Cổng Ngọ Môn - Cố đô - Huế

Trong lịch sử Việt Nam thời cận đại, Kinh Thành Huế có lẽ là công trình có quy mô lớn nhất với sự tham gia xây dựng của hàng vạn nhân công. Các công việc diễn ra trong 30 mươi năm dưới triều đại của 2 vị vua: đào hào, lấp sông, di dân, di dời lăng mộ và xây dựng thành quách …

 
 

Có thể nói, Kinh thành Huế là một công trình kiến trúc tỉ mỉ đến từng chi tiết thiết kế và phong thủy, tiêu biểu cho sự hình thành và phát triển của Mỹ thuật triều Nguyễn, ngụ ý ở đây là mong muốn thịnh vượng, đất nước có thái bình hay không phụ thuộc rất nhiều vào hoàng đế.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Bức tranh Hoàng: Cổng Ngọ Môn - Huế


2. Rồng chầu rắn cuốn: Thành nhà Hồ - Thanh Hóa

Mùa đông năm 1397, vào tháng 11, Hồ Quý Ly ép vua Trần Thuận Tông dời đô từ kinh thành Thăng Long về thành An Tôn (nay thuộc xã Vĩnh Long, Thanh Hóa), đây là kinh đô thứ hai của nước Đại Việt tại cuối thời Trần, gọi là Tây Đô, sau khi Hồ Quý Ly lên ngôi và thành lập nhà Hồ, dân gian vẫn quen gọi là Thành nhà Hồ.

 

Trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành, bức tranh Thành nhà Hồ dùng hình ảnh rồng chầu rắn cuốn để thể hiện biểu tượng uy quyền của vương triều. 
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Bức tranh Thành nhà Hồ

Mặt khác, ta cũng có thể giải thích ý nghĩa bức tranh theo tầm nhìn địa lý. Xung quanh kinh đô này là dòng sông Mã, được coi là trung tâm với nhiều nhánh sông đổ về. Mỗi nhánh sông được coi là một bộ phận hợp thành, tựa như một con rồng lớn, xét về mặt ý nghĩa hay yếu tố tự nhiên thì đó thực sự là thế đất “rồng chầu, rắn cuốn” trong truyền thuyết. 


3. Amazu: Chùa Cầu - Hội An 

Ngày xưa, cộng đồng người Việt, người Nhật và người Hoa tại Hội An hay truyền tai nhau câu chuyện về nguyên nhân gây ra động đất. Họ tin rằng dưới lòng đại dương có một loài thủy quái mà người Việt gọi là Cồn Cù, người Nhật gọi là Namazu, người Trung Quốc gọi là “Câu Long”, đầu ở Nhật, đuôi ở Ấn Độ và lưng vắt qua Hội An.

 

Tuy thiết kế và xây dựng bởi người Nhật Bản nhưng chùa Cầu vẫn mang đậm dấu ấn kiến trúc Việt Nam, thể hiện rõ qua các lớp mái thái âm dương. Toàn bộ cây cầu được làm bằng gỗ, sơn và chạm khắc nhiều họa tiết tinh xảo.

Hai bên cầu là hai bức tượng khỉ và chó, hai vị thần trấn giữ namazu trong truyền thuyết dân gian của người Nhật. Chùa Cầu không thờ tượng Phật. Gian chính giữa chùa thờ Bắc Đế Trấn Võ - vị thần bảo hộ xứ sở, ban niềm vui hạnh phúc cho con người.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Amazu: Chùa Cầu - Hội An 


4. Gốm trời: Tháp Chàm - Tháp Po Klong Garai - Bình Thuận

Dọc theo miền Champa, từ Bắc chí Nam, đến tận Ninh Thuận, Bình Thuận, nơi ngày xưa gọi là Panduranga, người Chăm Pa vẫn sinh sống ở đó, vẫn duy trì văn hóa, thờ cúng và gọi tháp bằng tên của các vị thần: Po Rome, Po Tam, Po SahInu ... Trong số các tháp mang tên các vị thần, Po Klong Garai là quần thể đền thờ linh thiêng và tráng lệ nhất.

 

Do đặc điểm khí hậu khô nóng, ngoài nông nghiệp, người Chăm Nam Trung Bộ phát triển mạnh nghề làm gốm và dệt, bức tranh trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành cũng được lấy cảm hứng từ những làng nghề đó.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Gốm trời: Tháp Chàm - Tháp Po Klong Garai


5. Như Nguyệt: Đình So - Hà Nội

Vào mùa xuân năm Canh Dần (930), có một người tên là Cao Công và vợ là Lã Thị ở hương Văn Kỳ, huyện Gia Định, phủ Thuận An, đạo Kinh Bắc. Họ là một hộ gia đình rất nghèo, sống bằng nghề đánh cá trên sông, cả hai rất thích làm việc thiện.

 

Đình So được xây dựng hài hòa với thiên nhiên, trở nên uy nghiêm hơn khi màn đêm buông xuống - khi vắng bóng người, để lại không gian cho cảnh vật và thiên nhiên soi bóng trăng. Đây cũng là cảm hứng để vẽ nên bức tranh về đình So trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Bức tranh về đình So trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành.


6. Duyên: Tháp Phước Duyên - Chùa Thiên Mụ - Huế

Tương truyền, khi chúa Nguyễn Hoàng trong một lần đi dọc bờ sông Hương ở thượng nguồn thì bắt gặp một ngọn đồi nhỏ nhô lên gần với làn nước trong xanh, địa thế ở đó tựa như một con rồng đang quay đầu nhìn lại, phong cảnh hữu tình.

 

Tháp Phước Duyên - biểu tượng nổi tiếng gắn liền với ngôi chùa này. Từ xa có thể nhìn thấy ngôi tháp bảy tầng vươn cao trên đỉnh đồi Hà Khê bên sông Hương. Mỗi tầng tháp đều có thờ tượng Phật, bên trong có cầu thang hình xoắn ốc dẫn lên tầng trên cùng, nơi trước đây có thờ tượng Phật bằng vàng.

Bức tranh vẽ lại tháp Phước Duyên với vẻ đẹp hiền hòa và lãng mạn, như đang ngụ trên mặt nước bồng bềnh. 
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Bức tranh vẽ lại tháp Phước Duyên


7. Son: Thành Cổ Loa - Hà Nội

Thành Cổ Loa là công trình xây dựng với quy mô độc đáo của người dân Âu Lạc. Thành được xây dựng theo hình xoắn ốc gồm 3 vòng khép kín, tổng chiều dài là 16 km và cao 10m. Đào đất đến đâu khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong thoai thoải để ngoài đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ.
Thành Cổ Loa gắn với câu chuyện về chiếc nỏ thần một phát bách trúng, về chuyện thần Kim Quy mách vua cách đắp xây thành lũy. Bên cạnh yếu tố lịch sử, thành Cổ Loa còn gắn liền với câu chuyện Trọng Thủy - Mỵ Châu và lòng thủy chung son sắt của người phụ nữ Việt Nam. Bức tranh muốn miêu tả góc nhìn này với hình ảnh những chiếc lông ngỗng bồng bềnh như mây trời, tạo nên một vẻ đẹp vừa sắc sảo vừa nhẹ nhàng.
 

 
di_san_kien_truc_viet_nam
Thành Cổ Loa trong tranh


8. Ngọc: Tòa Minh Lâu - Lăng Minh Mạng - Huế

Minh Mạng tên huý là Nguyễn Phúc Đảm, là con thứ tư của vua Gia Long. Minh Mạng lên ngôi năm 1820, là vị hoàng đế thứ hai của triều Nguyễn. Ông được xem là vị vua giỏi nhất triều Nguyễn vì tinh thông nhiều lĩnh vực từ kinh tế chính trị cho đến văn hóa quân sự. Dưới thời của ông, giang sơn thu về một mối, lãnh thổ cũng được mở rộng nhất trong lịch sử Việt Nam. 

Trị vì tới năm thứ 7, vua Minh Mạng bắt đầu cho người đi tìm vùng đất để đặt lăng mộ của mình sau này. Quá trình này phải tuân thủ theo nguyên tắc phong thủy nên mất rõng rã 14 năm tìm kiếm.

 

Tòa Minh Lâu là một phần của quần thể Lăng Minh Mạng, được vẽ lại một cách đầy nghệ thuật trong tranh dự án Sợi Mắc Sợi Mành. Tòa Minh Lâu có 17 bậc cầu thang bằng đá dẫn vào chốn bồng lai tiên cảnh với nhiều bóng mát của cây cối và hương hoa thoang thoảng.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Tòa Minh Lâu trong tranh dự án Sợi Mắc Sợi Mành


9.  Cao Sơn Cảnh Hành: Cổng Đền Hùng - Phú Thọ


Bức tranh thuộc dự án Sợi Mắc Sợi Mành tái hiện toàn cảnh cổng Đền Hùng được đặt trong một không gian rực rỡ, bên trên là ánh sáng mặt trời tỏa ra, lấy cảm hứng từ chiếc trống đồng Đông Sơn - một biểu tượng văn hóa cũng như minh chứng cho lịch sử truyền thuyết của các Vua Hùng.

 

Mặt đất là cánh đồng xanh mượt, tiêu biểu cho nền văn minh lúa nước, cũng là niềm tự hào của người Việt Nam. Bầu trời với hoa văn từ trống đồng phản chiếu màu kim loại đồng, dưới thời vua Hùng nông nghiệp lúa nước và nghề đúc đồng là nghề tiêu biểu của nền văn hóa bấy giờ, đó cũng chính là ý tưởng chủ đạo mà bức tranh muốn hướng tới diễn tả.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Bức tranh thuộc dự án Sợi Mắc Sợi Mành tái hiện toàn cảnh cổng Đền Hùng


10. Yàng: Nhà Rông - Tây Nguyên

Đối với người J'rai và Bahnar ở Tây Nguyên, nhà Rông được coi là linh hồn của buôn làng, là thánh địa của trời đất, là nơi hội tụ của sông núi che chở cho dân làng. Nhà Rông còn được xem là bảo tàng lưu giữ những hiện vật truyền thống gắn liền với lịch sử của làng như cồng chiêng, trống, vũ khí, đầu các con vật hiến tế trong các nghi lễ.

Nhà Rông là tài sản vô giá luôn gắn liền với cộng đồng của mỗi buôn làng Tây Nguyên. Những mái nhà Rông sừng sững là sự thể hiện ý chí, khát vọng của dân làng muốn chinh phục và chiến thắng số phận. Vì vậy, bên cạnh giá trị vật chất, nhà Rông còn chứa đựng một tầng văn hóa tinh thần rất bền vững của người Tây Nguyên. 
Nhà Rông không phải là nhà ở của người Tây Nguyên, tuy có kết cấu và vật liệu tương tự như nhà sàn nhưng công trình này có những đường nét kiến trúc độc đáo, cao và rộng hơn, dải trang trí dài dọc theo mái đình là điểm khác biệt mà nhà sàn không có được. 

 
 

Tranh vẽ trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành lấy cảm hứng từ những hình tròn đó. Ngôi nhà Rông dưới mây ánh lên màu huyền ảo, khắc họa rõ nét vẻ đẹp và nét độc đáo của văn hóa các dân tộc Tây Nguyên.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Tranh Nhà Rông Tây Nguyên


11. Quy: Tháp Rùa - Hồ Gươm - Hà Nội

Khi du lịch Hà Nội và ghé thăm Hồ Gươm không thể không nhắc đến Tháp Rùa - biểu tượng của thủ đô nghìn năm văn hiến. Công trình này tuy nhỏ nhưng ẩn chứa trong đó là ý nghĩa lịch sử, dấu tích vượt thời gian. 

 

Rùa lặn mất tích, từ đó hồ có tên là Hồ Hoàn Kiếm, tên hồ cũng được đặt cho một quận trung tâm của Hà Nội (quận Hoàn Kiếm) và là hồ duy nhất của quận này cho đến ngày nay.

Kiến trúc Tháp Rùa kết hợp phong cách kiến trúc Châu Âu với những dãy cửa cong kiểu gothic ở hai tầng phía dưới nhưng phần mái cong trên cùng lại mang phong cách kiến trúc Việt Nam.
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Tranh vẽ Tháp Rùa trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành


12. Sao: Chùa Ngọc - Hà Nam

Chùa Tam Chúc được xây dựng từ thời nhà Đinh, gắn liền với truyền thuyết “tiền lục nhạc, hậu thất tinh”. 

Truyền thuyết xưa kể lại rằng, tại đây có bảy ngọn núi hiện lên với những đốm sáng lớn như 7 ngôi sao, ngày cũng như đêm chiếu ánh sáng lung linh từ trên cao xuống cả một vùng rộng lớn, người dân ở đó gọi đó là núi “Thất tinh”.

 

Công trình có sự ảnh hưởng từ phong cách chùa cổ truyền Việt Nam. Phong cảnh xung quanh chùa rất hùng vĩ và đầy mê hoặc. Chùa được ví như một bệ thờ để tri ân những ưu ái mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người.

Bức tranh trong dự án Sợi Mắc Sợi Mành đã khắc họa vẻ đẹp huyền ảo của chùa Ngọc dưới góc nhìn đầy nghệ thuật. 
 

di_san_kien_truc_viet_nam
Chùa Ngọc Hà Nam

Trên đây là vẻ đẹp của 12 di sản kiến trúc Việt Nam gắn liền với các câu chuyện văn hóa, truyền thuyết dân gian xưa, được khắc họa dưới góc nhìn hội họa. Nếu có dịp, mời bạn ghé đến từng địa điểm để tận mắt ngắm nhìn và tìm hiểu về từng công trình đặc biệt này.


Cẩm Luyến (Theo Báo Thể thao Việt Nam)

 

TOP 5 ĐỊA ĐẠOvietnam values
TOP 5 ĐỊA ĐẠOvietnam values