Check in Việt Nam (P.14): Tranh thêu tay - dấu ấn tinh hoa của làng nghề truyền thống Việt Nam

12-08-2019

(VietTop) Trải dài đất nước hình chữ S, Việt Nam có rất nhiều làng nghề truyền thống đã tồn tại lâu đời như: nghề làm hoa sen, nghề đúc đồng, làm tranh Đông Hồ, nghề làm tranh sơn mài,… đặc biệt phải kể đến đó nghề thêu tay. Đây được xem là nghề truyền thống có từ lâu đời, tạo nên một sắc thái riêng biệt, góp phần phong phú cho văn hóa Việt Nam.

 

Tranh thêu tay (Ảnh nguồn Internet)

 

\

 Theo sách sử ghi chép, ông tổ nghề thêu của Việt Nam là ông Lê Công Hành, người làng Quất Động (huyện Thường Tín, Hà Nội ngày nay). Tương truyền trong một lần đi sứ sang Trung Quốc, vì thấy ông là người thông minh nên đã bị Triều đình nhà Minh nhốt trên một lầu cao trong thành. Trong thời gian bị nhốt ở đây, ông đã hạ hai bức nghi môn và hai cái lọng bên trong tháp xuống quan sát tỉ mỉ từng sợi chỉ, các đường thêu, cách tháo lắp cán chân của chiếc lọng, nhờ vậy ông biết cách làm lọng và kỹ thuật thêu của Trung Quốc lúc bấy giờ. Khi đã biết cách làm lọng rồi, ông lại hạ bức trướng, tháo các đường chỉ kim tuyến xem cách thêu, rồi lại dùng chỉ đó thêu vào. Lúc hoàn tất, ông ngắm nghía thấy nét chữ thêu giống hệt như cũ.

Sau một thời gian bị giam ở đây, ông đã nghĩ cách kẹp hai cái lọng vào hai bên mình mà nhảy xuống. Lúc này triều nhà Minh nhận thấy sự thông minh của ông liền vô cùng kính phục, bày tiệc lớn tiễn đưa đoàn sứ ta về nước.

 

Nghệ nhân đang miệt mài thêu tranh (Ảnh nguồn Internet)

 

 

Sau khi về nước, ông bắt đầu truyền nghề thêu ông đã học được cho con cháu và người dân ở làng mình. Từ đó nghề thêu ở Quất Động trở nên phổ biến và phát triển hơn và dần trở thành nghề truyền thống của cả vùng. Vào những năm nghề thêu phát triển cực thịnh, sản phẩm làng nghề vang danh khắp cả nước, thể hiện óc sáng tạo và trình độ tay nghề đạt mức tinh xảo. Với những biến động của lịch sử có lúc nghề thêu bị mai một, song đến ngày nay nghề thêu vẫn luôn được gìn giữ để duy trì truyền từ đời này sang đời khác.

 

Thêu tranh (Ảnh nguồn Internet)

 

 

Sau khi mất, ông Lê Công Hành đã được dân trong vùng lập đền thờ, tôn làm ông tổ nghề thêu. Trong đền hiện vẫn giữ nhiều hiện vật quý, trong đó các tấm bia với bát hương cổ. Hàng năm cứ vào ngày 12 tháng 6 âm lịch, là ngày giỗ cụ Lê Công Hành thì dân làng, các đoàn ở các tỉnh địa phương làm nghề thêu và của thành phố Hà Nội đều về đây dâng hương tưởng nhớ ông tổ nghề thêu.

 

Nghệ nhân thêu tranh (Ảnh nguồn Internet)

 

 

Như đã biết, cái nôi của nghề thêu là ở Quốc Động nhưng cái nôi của nghề thêu tranh truyền thống lại ở đất kinh thành Huế. Có thể nói rằng về kĩ thuật, nghệ thuật và mĩ thuật thì tranh thêu Huế vẫn hơn hẳn tranh do các làng nghề thêu khác. Tranh thêu Huế nổi tiếng là tinh xảo, bền, đẹp, có chiều sâu, tính nghệ thuật cao.

Những bức tranh thêu tay truyền thống được làm ra đòi hỏi người nghệ nhân phải có tay nghề, sáng tạo, khéo léo và tỉ mỉ trong từng đường kim mũi chỉ. Vì thế để có thể có được một sản phẩm hoàn thiện tốn rất nhiều thời gian và công sức. Điều đó chính là yếu tố làm nên những giá trị không thể đong đếm được ẩn trong mỗi bức tranh mà bạn sẽ vô cùng thích thú khi sở hữu.

 

Nghệ nhân Lê Văn Kinh - một người hết sức thành danh trong nghề tranh thêu xứ Huế. 

 

 

Đã từ rất lâu, những bức tranh thêu tay truyền thống này đã được ông bà ta dùng để bày biện và trang trí nội thất trong nhà, cho đến ngày nay những họa phẩm này còn là món quà tặng giàu ý nghĩa góp phần quảng bá nền nghệ thuật nước nhà đi xa hơn ra ngoài thế giới.

Tranh thêu tay còn là một trong những món quà lưu niệm được nhiều du khách lựa chọn khi đến du lịch tại Việt Nam. Tranh thêu tay mang một nét đẹp của làng nghề truyền thống, là nơi lưu giữ tâm hồn Việt qua những đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ trong từng đường kim mũi chỉ trong mỗi bức tranh mà nghệ nhân làm ra, xứng tầm là một sản phẩm truyền thống mang đậm văn hóa Việt vươn ra ngoài thế giới.
 

Trung tâm Top Việt Nam (tổng hợp, nguồn hình internet)

 

TOP 5 ĐỊA ĐẠOvietnam values
TOP 5 ĐỊA ĐẠOvietnam values